TL
Tool Lab
💰Donate
💰Donate

Linux Komut Referansı

Temel Linux/Unix komutları için hızlı referans: dosya yönetimi, metin işleme, süreçler, ağ ve daha fazlası.

Dosya & Dizin

ls -laList files with details and hidden files
cd <dir>Change directory
pwdPrint working directory
mkdir -p <dir>Create directory (and parents)
rm -rf <dir>Remove directory recursively (careful!)
cp -r <src> <dest>Copy files/directories recursively
mv <src> <dest>Move or rename file/directory
touch <file>Create empty file or update timestamp
find . -name "*.txt"Find files by name pattern
find . -type f -size +10MFind files larger than 10MB
du -sh *Show disk usage of each item
df -hShow disk space usage

Metin İşleme

cat <file>Print file contents
less <file>Page through file (q to quit)
head -n 20 <file>Show first 20 lines
tail -n 20 <file>Show last 20 lines
tail -f <file>Follow file (live log viewing)
grep -r "pattern" .Search for pattern recursively
grep -i "pattern" <file>Case-insensitive search
grep -n "pattern" <file>Show line numbers in results
sed -i "s/old/new/g" <file>Replace text in file in-place
awk '{print $1}' <file>Print first column
sort <file>Sort lines alphabetically
sort -n -k2 <file>Sort numerically by 2nd column
uniq -cCount and deduplicate adjacent lines
wc -l <file>Count lines in file
cut -d"," -f1,3 <file>Cut specific columns (CSV)

Süreçler

ps auxList all running processes
topInteractive process viewer
htopEnhanced process viewer (if installed)
kill <pid>Terminate process by PID
kill -9 <pid>Force kill process
pkill <name>Kill processes by name
pgrep <name>Find PIDs by process name
nohup <cmd> &Run command immune to hangups, in background
jobsList background jobs
bg %1Resume job 1 in background
fg %1Bring job 1 to foreground

İzinler & Sahiplik

chmod 755 <file>Set rwxr-xr-x permissions
chmod +x <file>Make file executable
chown user:group <file>Change file owner and group
sudo <cmd>Run command as superuser
sudo -iSwitch to root shell
su - <user>Switch to another user
umask 022Set default permission mask

Ağ

curl -I <url>Show response headers only
curl -L -o file <url>Download file following redirects
wget <url>Download file
ping <host>Test network connectivity
traceroute <host>Trace network path to host
nslookup <domain>DNS lookup
dig <domain>Detailed DNS lookup
netstat -tulnShow listening ports
ss -tulnShow listening ports (modern)
ssh user@hostConnect via SSH
scp <file> user@host:/pathCopy file via SSH
rsync -avz src/ user@host:dest/Sync files efficiently

Arşivler & Sıkıştırma

tar -czf archive.tar.gz <dir>Create gzip compressed archive
tar -xzf archive.tar.gzExtract gzip archive
tar -cjf archive.tar.bz2 <dir>Create bzip2 compressed archive
zip -r archive.zip <dir>Create zip archive
unzip archive.zipExtract zip archive
gzip <file>Compress file with gzip
gunzip <file>.gzDecompress gzip file

Sistem Bilgisi

uname -aSystem and kernel information
cat /etc/os-releaseOS version information
free -hMemory usage
uptimeSystem uptime and load
whoWho is logged in
idCurrent user and group IDs
envShow environment variables
export VAR=valueSet environment variable
which <cmd>Find command path
historyCommand history
man <cmd>Manual page for a command

Bu araç hakkında

Linux Komut Referansı, yedi kategoride düzenlenmiş temel Linux/Unix komutlarından oluşan özenle seçilmiş bir koleksiyon sunar: dosya ve dizin yönetimi, metin işleme, süreç kontrolü, izinler ve sahiplik, ağ, arşivler ve sıkıştırma, sistem bilgisi.

Her komut, gerçek bir kullanım örneği ve kısa bir açıklama içerir. Komut adına veya açıklama anahtar kelimesine göre hızlı filtreleme için arama kutusunu kullanın.

Nasıl kullanılır

  1. Arama kutusuna bir komut adı veya anahtar kelime yazın.
  2. Komutlara göz atmak için kategoriler arasında kaydırın.
  3. Komutu ve açıklamayı inceleyin, ardından terminalinizde kullanın.
  4. Açı parantezleri içindeki yer tutucuları (<dir>, <file>, vb.) gerçek değerlerle değiştirin.

Kullanım senaryoları

Dağıtım betikleri yazan DevOps mühendisleri, sunucu sorunlarını ayıklayan sistem yöneticileri, dosya izinlerini veya süreçleri kontrol eden geliştiriciler ve Linux komut satırı temellerini öğrenen yeni başlayanlar.

Sık sorulan sorular

  • Açı parantezleri (<>) ne anlama gelir? Açı parantezleri yer tutuculardır. <dir>'i gerçek bir dizin yoluyla, <file>'ı bir dosya adıyla, <pid>'i bir süreç kimliğiyle vb. değiştirin.
  • Bir komut bulunamazsa ne yapmalıyım? htop gibi bazı komutlar varsayılan olarak yüklü değildir. Paket yöneticinizle yükleyin (örn. sudo apt install htop) veya man komutuyla kullanılabilirliği doğrulayın.
  • sudo kullanırken nelere dikkat etmeliyim? sudo, komutları süper kullanıcı ayrıcalıklarıyla çalıştırır. sudo ile kullanılan rm -rf gibi yıkıcı komutlar geri alınamaz veri kaybına neden olabilir. Her zaman çalıştırmadan önce kontrol edin.